Bütçe Dostu Bahçe Malzemeleri

Bahçe kurmak için market rafındaki pahalı saksı setlerine ihtiyacın yok. Evinde çöpe atmak üzere ayırdığın kutuların, kavanozların, kırık kovaların büyük kısmı birkaç dakikalık müdahaleyle bitki kabına dönüşebilir. Aşağıda hangi malzemenin neye uygun olduğunu, nasıl hazırlanacağını ve nerede hata yapıldığını sırayla anlatıyorum.

Gerçekten her şeyi saksı yapabilir miyim?

Hayır. Üç şartı sağlayan her kap işini görür: su tutmayan bir gövde, drenaj deliği açılabilir bir taban ve bitkinin kökünü alacak hacim. Bu üçü yoksa kap bitkiyi öldürür. Örneğin kalın cam kavanozun tabanına delik açmak zordur; onu ancak su içinde köklendirme kabı ya da dış kılıf olarak kullan. İnce plastik yoğurt kovası, teneke konserve kutusu, ahşap meyve kasası, eski leğen, kırık çaydanlık ise doğrudan aday.

Hangi malzeme hangi bitkiye uygun?

Adım adım: atık malzemeden saksıya

1. Topla ve ayır. Bir hafta boyunca mutfaktan çıkan plastik kova, kutu ve kasaları atmayıp bir köşede biriktir. Sonunda elinde hacimlerine göre gruplanmış bir yığın olur; hangi bitkiye ne kadar yer gerektiğini görmek kolaylaşır.
2. Temizle. Yağlı ve tuzlu artık kalmasın. Sıcak su ve az bulaşık deterjanı yeterli; ardından iyice durula. Çamaşır suyu kullandıysan kabı bir gün açık havada beklet. Kimyasal artığı kök tüylerini yakar.
3. Drenaj deliği aç. Plastikte kızgın çiviyi pense ile tutup erit, ya da matkapla 6-8 mm delikler aç. Küçük kaplarda 3-4 delik, 5 litrelik kapta 6-8 delik iyi olur. Tenekede çivi-çekiç yeterli; delik kenarı keskin kalırsa tornavidayla içe doğru bastır.
4. Taban katmanını kur. Kırık kiremit, çakıl ya da kırılmış eski saksı parçalarını 2-3 cm serpiştir. Elinde yoksa strafor köpük parçaları hem hafiflik hem boşluk sağlar. Üstüne pencere teli veya kahve filtresi koyarsan toprak delikten akmaz.
5. Toprağı hazırla. Bahçe toprağını olduğu gibi doldurmak en yaygın hata; saksıda sıkışır. Ev yapımı bir harman — toprak, elenmiş kompost, perlit ya da yıkanmış dere kumu — çok daha iyi çalışır. Kendi toprak harmanını hazırlama rehberindeki oranları buraya da uygulayabilirsin.
6. Araç gereçleri de üret. Kesilmiş PET şişe dibi tohum tepsisi, şişenin boyun kısmı huni, eski çatal fide aktarma küreği, tahta çubuk destek kazığı, eski tişört şeritleri bağ ipi olur. Mutfak süzgeci toprak elemek için kusursuzdur. Bunlar toplamda birkaç yüz liralık alet setini karşılar.
7. Etiketle. Dondurma çubuğu, jelatonya kapağı ya da kesilmiş süt kutusu şeridine kurşun kalemle tür ve ekim tarihi yaz. Kurşun kalem güneşte silinmez, keçeli silinir.
8. Dış görünümü düzelt. Estetik kaygın varsa kabı hasır, çuval bezi ya da eski kot pantolon parçasıyla sar; su bazlı boyayla dışını boya. İçini boyamak gerekmez, hatta gerekmemesi daha iyidir.

Sık yapılan hatalar

• Deliksiz kap kullanmak. "Az sularım" düşüncesi işe yaramaz; su tabanda birikir, kök çürür. Ucuz bahçeleme malzemeleri konusunda tek taviz verilmez kural budur.
• Boya kovası, ilaç bidonu, motor yağı kabı seçmek. İçindeki kimyasal plastiğe siner. Yalnızca gıda taşımış kapları kullan.
• Lastik tekeri sebze yatağı yapmak. Görsel olarak cazip görünür ama yenecek bitkiler için tercih etme; süs bitkileri için sorun yok.
• Hacmi küçümsemek. 1 litrelik kovada domates olmaz. Domates ve biber için en az 10-15 litre, salatalık için benzer bir hacim gerekir. Doğru saksı boyutunu seçmek konusunu ayrı okumaya değer.
• Koyu renk kabı tam güneşe koymak. Siyah plastik yaz öğlelerinde ısınır, kökü haşlar. Açık renge boya ya da kabın önüne başka bir saksı koyup gölgele.
• Yumurta kolisinde fideyi bekletmek. Karton çabuk küflenir ve kök yer bulamaz. İlk gerçek yaprak çıktıktan sonra aktar; fide yetiştirme aşamalarını buna göre planla.
• Toprağı hiç yenilememek. Ücretsiz kap kullanıyor olmak toprağın da bedava besin ürettiği anlamına gelmez. Her sezon kompost veya organik gübre takviyesi gerekir.
• Kapları rastgele dizmek. Sulama sırasında alt kapların üstüne su damlıyorsa yaprak hastalığı riski artar. Yükseklik sırasına göre yerleştir.

Kısa özet

Bahçeye başlamanın maliyeti, elindeki atıkları doğru okuyunca çok küçülüyor. Gıda taşımış plastik kapları temizle, delik aç, drenaj katmanı koy, iyi bir toprak harmanı kullan